Hoe de steenbok ons leert te groeien naar mede-schepperschap.

Gepubliceerd op 1 januari 2020 door Willem

 

 

 

Vanmorgen, 31 december, kwam de zon op om 8.45 uur. Nu ik dit verhaal schrijf is ze zojuist achter de bomenrij in de verte aan haar voor mij zichtbare klimmende boog begonnen. Ze heeft nog zeven van haar acht uur durende werkdag voor de boeg alvorens ze zich weer te ruste legt achter het bos dat ik zie als ik door het raam rechts van mij naar buiten kijk.

Ze staat dus maar acht uur aan de hemel, terwijl dat in juni zeker twee keer zo lang is.

Over donkere dagen rond de Kerst gesproken.

Straks om 12.24 uur wanneer ze pal in het zuiden staat, schuin voor mij, komt ze nog nauwelijks boven de toppen van de bomen uit. Ze staat dan zo laag dat haar stralen diep doordringen in het huis.

Ze trekt in deze dagen haar laagste bogen aan de hemel en is de aarde als het ware zeer nabij. In werkelijkheid doorloopt de aarde in haar elliptische baan rond de zon het punt aan de hemel dat het dichts bij de zon staat, ze gaat dan door het zg. perihelium.

We staan in de winter dus dichter bij de zon dan in de zomer terwijl de temperatuur het tegenovergestelde laat zien.

Verschijnselen die voeding geven aan het oude beeld dat bij veel oervolkeren leeft dat in deze tijd van het jaar de geest (de zon) dichter bij de mens (op aarde) staat.

Lang geleden waren wij in onze streken en in onze toen heersende culturen natuurlijk niet op de hoogte van de wetmatigheden die het gedrag van hemel en aarde aanstuurden.

Alhoewel, je moet dan wel heel ver terug gaan, meer dan tienduizend jaar, om er zeker van te zijn dat de mensheid toentertijd niets wist van deze natuurfenomenen.

In alle tijden hebben mensen altijd de fenomenen waargenomen en sommige culturen zijn heel vroeg begonnen om hun observaties vast te leggen en daardoor op zoek te gaan naar wetmatigheden. 

Maar voordat er zoiets als wetenschap ontstond die zich beriep op feiten aan de hand van observaties, hebben mensen altijd aan fenomenen verhalen verbonden om op die manier zin en betekenis te geven of te ontlenen aan fenomenen.

In psychologische termen spreekt men dan van het feit dat de mens innerlijke beelden projecteert op een uiterlijk fenomeen. Zo ontstaat het beeld dat de zon die laag langs de hemel gaat laat zien dat de geestelijke wereld dichtbij is. En als de geestelijke wereld heel dichtbij is rond deze tijd van het jaar ligt het ook erg voor de hand om in een bepaalde cultuur een verhaal over de geboorte van een held als lichtbrenger te plaatsen in deze tijd van het jaar.

Het fenomeen in de natuur leent zich dus om hieraan als het ware een projectie op te hangen. Een laag hangende zon die wordt tot een geest die de mens nabij komt.

Oppervlakkig beschouwd hebben we hier een verklaring voor waarom oude volkeren een symbolische lading gaven aan natuurfenomenen die tot op de dag van vandaag nog doorklinken in religieuze feesten, kalenders, gebruiken en verhalen.

De wetenschap heeft in de zon geen geest gevonden, op de maan geen godinnen en ga zo maar door.

Dus…

Lees verder »

Midwinter en het begin van de winter

Gepubliceerd op 19 december 2018 door Willem

Een mid-winter boodschap uit Poustinia
en een tip voor een nieuwe, oude viering.

 

Met midwinter vieren we het begin van de winter. 

Waarom noemen we dit moment dan mid-winter. Het midden van de winter valt tenslotte rond 5 en 6 februari.

Het begrip midwinter komt uit een tijd dat we meer verbonden waren met wat er zich om ons heen afspeelde in de natuur. We hadden op dat moment van het jaar iets heel concreets te vieren. 

Ga eens mee terug naar de tijd dat ons leven werd gestuurd en bepaald door de twee grote Goden die we kenden als de Grote Lichten aan de hemel. Nu noemen we die zon en maan.

We hadden toen geen idee van een zonnestelsel en de wetmatige loop van zon, maan en aarde en de verschillende cycli.

We konden enkel een groot ontzag hebben voor deze “goden” aangezien ze zeer bepalend waren voor heel ons leven.

De term mid-winter verwijst naar de observatie die de mensheid al heel lang geleden heeft gedaan dat de zon gedurende een half jaar steeds kleinere en lagere bogen aan de hemel maakt en zij doet dat vanaf het moment dat de dag even lang duurt als de nacht.

Na een tijdje komt er een moment dat de zon zo laag aan de hemel staat en de maan zo hoog dat zij in hun samenspel precies het tegenbeeld tonen van een half jaar daarvoor of daarna.

De zon bereikt een keer haar laagste stand en dan begint ze weer opnieuw te klimmen aan de hemel. Op dat moment dat de zon als het ware weer terugkeert, het licht terugkeert, wordt het moment van midwinter gevierd.

De zon klimt vervolgens aan de hemel, het moment komt daar dat de dag weer even lang is als de nacht en de zon klimt vervolgens nog hoger en de periode van de zomer breekt aan. Heeft de zon haar hoogste stand bereikt spreekt men van midzomer als tegenbeeld van het moment van midwinter.

Midzomer en midwinter markeren op die wijze de twee kardinale punten van de zonnebaan aan de hemel. Haar hoogtepunt en haar dieptepunt wordt gemarkeerd. 

En in die viering werd vooral aandacht besteedt aan de diepere symboliek verbonden aan dit fenomeen.

De constatering namelijk dat op het hoogtepunt, de zon besluit haar dalende baan te starten en dat wanneer de zon haar dieptepunt bereikt heeft, er enkel nog een weg terug omhoog mogelijk blijkt voor de zon.

Dit fenomeen heeft in de diepte van de psyche van de mensheid een fundamenteel thema verankerd. 

Het inzicht, ondersteund door de natuurlijke feiten, dat een klimmen naar een hoogtepunt wetmatig wordt afgewisseld met een dalen naar een dieptepunt en dat het dalen naar een dieptepunt de mens toont dat er een bodem is van waaruit enkel een klimmen omhoog weer mogelijk is. 

Dat maakte dat de primitieve mens van toen… geen angst kende voor hoogtepunten noch dieptepunten, doch zich inschakelde in het geheel door het te achten.

Het kan helpen om het getal acht even neer te leggen, daar even voor te buigen en daarin de lemniscaat te herkennen en te zien hoe dit getal op heel bijzondere wijze de cyclus aan ons toont, de voortgang van het eeuwige leven en hoe we dat vervolgens achten in de betekenis van dat m-achtige woord “achting” hebben voor. 

Ach……

 

Wat is er met ons gebeurd dat we dit inzicht, gedurende onze ontwikkeling als mensheid, hebben ingeruild voor een feest dat ons leert dat we blij mogen zijn met de geboorte van het licht (haar terugkeer-kerstmis) en dat een kwart jaar later we vieren dat dit licht vervolgens de duisternis heeft weten te overwinnen (lente-pasen). 

Waar is het feest naartoe dat de geboorte van de duisternis acht en het daaropvolgende feest dat de overwinning van de duisternis over het licht viert?

Of zijn we het geloof in cycli verloren en hebben we definitief gekozen voor één kant van de medaille?

En zo ja, wat zou de medaille hiervan vinden?

We beginnen als mensheid langzaam wakker te worden rond klimaatverandering. 

We beginnen in de gaten te krijgen dat er iets schort aan ons klimaat.

Inderdaad. 

ONS klimaat. 

De aarde redt zich wel met haar klimaat. We kunnen haar uiteraard een handje helpen, maar veel belangrijker dan dat is dat we gaan inzien dat we ons culturele klimaat moeten aanpakken. 

Dat we samen een ander klimaat creëren. 

Een klimaat waarin opnieuw ruimte komt voor het ontzag voor datgene of diegene, kies maar, dat aan de basis ligt van alle klimaten. De twee oude goden, zon en maan en de derde verborgen kracht die deze twee hemellichamen aanstuurt vanuit een veel grotere verborgen orde die we Leven mogen noemen. 

In plaats van hier onverantwoord rond te lopen met zevenmijlslaarzen en ons weinig aan te trekken van en te doen waar we zin in hebben. Zin of goesting.

Als ik vroeger als kind tegen mijn vader zei dat ik ergens geen zin in had, dat was steevast zijn antwoord: “Dan maak je maar zin!”

Het heeft een tijd geduurd voordat ik veel later begreep dat alles in het leven draait om zingeving.

Ik hoop van harte dat je de komende dagen op een zinvolle wijze (een ander woord voor manier) met elkaar weet te vieren wat jullie samenkomst zin geeft.

Geniet van de kans die de kosmos ons ook dit jaar weer geeft om in de tijd van de twaalf heilige nachten stil te staan bij wat ons op het diepste niveau met elkaar verbindt.

Maak er een pr-acht-ige tijd van.

©      Willem Versteeg

20 december 2019

Huize Poustinia

https://www.poustinia.be/blog/

Heel veel meer over midwinter en de betekenis van dit moment in het jaar en de diepere betekenis van Kerstmis vind je in het archief van mijn blog onder december 2017

https://www.poustinia.be/willem/de-achtergrond-van-onze-feestdagen/#more-464

Kijk ook eens naar het begin van het blog over de betekenis van de namen van de maanden van het jaar.

https://www.poustinia.be/willem/de-maanden-van-het-jaar/#more-596

We zien elkaar terug op 1 januari 2019 wanneer we stil staan bij de betekenis van de naam januari en diepere symboliek van de steenbok die is verbonden met deze tijd van het jaar.

Meld je aan met je E-mailadres en blijf automatisch op de hoogte van ons nieuws: