Als je in je broer de vreemdeling herkent met Roger Burggraeve als gastdocent

Gepubliceerd op 25 juli 2018 door

over gelaat, verantwoordelijkheid en dialoog 

vanuit het gedachtegoed van Levinas 

met als gastdocent Roger Burggraeve

van vrijdagavond 1 maart om 18.00 uur 

tot en met zondagmiddag 3 maart om 14.00 uur

in Huize Poustinia

‘ Als ik de ander ontmoet, 

en ik nadien niet kan navertellen wat de kleur van zijn ogen is, 

dan heb ik hem niet echt ontmoet.’

Emmanuel Levinas

 

Steeds meer dringt de nood zich op om stil te staan bij diep menselijke waarden die mensen met elkaar verbindt zonder dat de eigenheid van de ander geweld wordt aangedaan.

Een van deze waarden is verantwoordelijkheid. 

Als mens word je niet alleen geconfronteerd met je eigen zijn maar ook met het anders zijn van de ander. Verantwoordelijkheid nemen voor je eigen bestaan raakt ook aan verantwoordelijkheid ten aanzien van de ander, die onlosmakelijk deel uitmaakt van je bestaan. Zo raakt het leven van je eigen kwetsbaarheid  ook aan het respons geven aan het appèl dat uitgaat van de kwetsbaarheid van de ander. Zelfs als ik niet weet wat ik voor de ander kan doen dan nog kan ik op een verantwoordelijke manier respons geven.

In een tijdsgeest waarin zelfzorg en zelfrealisatie steeds meer aandacht krijgt, ligt het gevaar op de loer dat de relatie tot de ander herleid wordt tot een verlengde van mezelf. De ander verliest dan zijn eigen gelaat en het gelaat dat ik zie is het gelaat dat ik verwacht of zelf invul. Zin geven aan het bestaan herleidt zich dan tot aan mezelf toekomen. De valkuil is dan dat de “vreemde” ander als bedreigend wordt gezien.  

In dit perspectief is een dialoog met de ander, die anders is dan ik, een illusie. Ik zie dit anders zijn niet, als ik de ander als verlengde van mezelf zie. Ik zie het anders zijn van de ander, als ik mij openstel voor wat dit met mij doet en waar dit anders zijn in mij appèl op doet. Dit kan ik maar als ik de diversiteit van het bestaan erken en ervaar.

Vanuit dit gezichtspunt kan ik mij verliezen in het beeld dat ik van de ander heb, ik kan mezelf suggereren dat ik iets voor hem moet invullen dat hij enkel voor zichzelf kan. Als ik mij als de redder van de ander beschouw dan bestaat de ander niet meer. Ik sta dan boven hem. Dat waar hij echt appèl op doet valt buiten mijn blik.

In het gelaat van de ander wordt ik mij echt bewust van mijn anders zijn en wat dit met een ander doet. Dan overstijg ik mijn zijn en reik uit naar de ander in mij en buiten mij. Dit is het wezen van ontmoeting. Een samen bewegen voorbij de grenzen van het eigen zijn naar een gedeeld samen zijn wat zich als Zijn laat ervaren. Een ervaring die het eigen zijn verruimt en verdiept.

Mens worden doorheen de ontmoeting met de ander.

In november stonden we hierbij stil vanuit de levenshouding Ubuntu en ontdekten we hoe deze levenshouding leidt tot een ethisch zich verhouden naar de ander. De vraag rijst dan: op welke manier draag ik door mijn levenshouding bij tot het welzijn van mezelf en de ander. 

In dezelfde geest nemen we in dit weekend het gedachtegoed van Emmanuel Levinas onder de loep onder de begeesterde leiding van Roger Burggraeve, die aangeraakt door de authenticiteit waarmee Levinas zijn visie op menswaardig samenleven verwoordde en uitdroeg, hieruit inspiratie put om de ontmoeting met de ander te leven als een opdracht tot meer mens worden samen en door de anderen.

Zo draagt samenleven bij tot een dieper kennis nemen van wat het betekent mens worden en welke waarden daartoe bijdragen.

Vanuit dit perspectief schrijft Roger Burggraeve:

‘Barmhartigheid gaat niet over ikzelf die vanuit mijn goed hart naar de ander toega. Iemand die gekwetst is, doet appèl op mij. Barmhartigheid is dan het antwoord dat ik verplicht ben om te geven.’

Roger Burggraeve werkte als priester-Salesiaan via Eigentijdse Jeugd  en later Don Bosco Experience met jongeren in alle mogelijke kwetsbare situaties.  

‘Ze maakten mij deelgenoot van hun mislukkingen, moeilijkheden en trauma’s, maar ook van hun mooie momenten zoals hun huwelijk of de doop van hun kinderen.’

Wat hem zoals hij het zelf beschrijft deed inzien dat er veel van een mens wordt verwacht.

Mensen moeten al van in het begin perfect en af zijn. Ze krijgen te weinig tijd en ruimte om in zwangerschap en in ontwikkeling te zijn. En over zichzelf voegt hij toe: ‘Ik ben lang zwanger geweest.’

Ethiek en het gedachtegoed van Emmanuel Levinas vormen een rode draad in zijn leven en steeds wordt hij via de ontmoeting met de ander uitgedaagd om dit een vertaalslag te geven in de realiteit van het leven van elk dag. 

Emmanuel Levinas  ( 1906- 1995 ) was een Frans-Joodse filosoof uit Litouwen. Hij overleefde zijn Duitse krijgsgevangenschap en door deze ingrijpende ervaring zijn mensenrechten, menselijkheid en vervolging een centraal thema in zijn reflecties over een menswaardige samenleving.

Volgens getuigen leefde Emmanuel Levinas zoals hij schreef. Hij wilde anderen geen richtlijnen geven voor hoe te leven maar het leven dat hij zelf leefde gaf stof genoeg tot reflectie over de gangbare moraal, die hij in vraag durfde te stellen om tot nieuwe inzichten te komen die hij op een heel eigen wijze verwoordde.

In dit perspectief ontwikkelde hij geen filosofie van voorschriften maar een levensvisie die de ‘ zin ‘ van ethiek benoemt. De dagelijkse omgang met anderen werd tot een grote inspiratie want volgens hem werkt niets rechtstreekser dan de kwetsbare naaktheid van het gelaat van de Ander.

 

Een van zijn fundamentele inzichten formuleert hij aldus: voor dat de mens een subject is en een vrij wezen, is hij reeds met de ander verbonden. Met gelaat bedoelt hij niet het gezicht van de ander maar wat doorheen de ogen van de vreemde ander op mij appèl doet. Ik beschouw de ander niet als mijn spiegelbeeld, wat hij is kan ik niet uitvinden of maken maar wel ontdekken. Dialoog is geen instrument of techniek maar een met elkaar in verbinding staan en van daaruit een gezamenlijk gesprek realiseren zonder dat er sprake is van opgeslorpt worden. Deze dialoog wordt vaak geweld aangedaan door diagnose, oordeel, vooringenomenheid en het beeld dat ik vanuit mijn perspectief van de ander vorm. 

‘ We beschouwen onze gesprekspartner dan niet als onze meester maar als een onmondig kind’, stelt Levinas.

Respect voor de diversiteit van het menselijk bestaan is voor hem een groot goed. 

Hoe neemt het aangaan van een dialoog in het perspectief van diversiteit concreet vorm aan in dit weekend?

We kijken ondermeer naar een film over Levinas en reflecteren in groep en individueel bij fragmenten die een impuls geven tot het bevragen van hoe zich ethisch verhouden tot de ander. 

Wat tegenwicht geeft aan een egocentrische houding waarin ik de ander benader vanuit het standpunt van mezelf en hem benader vanuit het beeld dat ik van hem vorm.

Roger Burggraeve helpt ons op een gezellige menselijke wijze van buiten en van binnen uit contact te maken met de verbondenheid die tot de menselijke natuur behoort en de diversiteit van zijn, geen geweld aandoet door vooringenomenheid, oordeel, diagnose en definiëring.

Humor, levende verhalen en voorbeelden bevloeien de wijze waarop hij woorden geeft aan wat hem aanraakt en inspireert. 

Hij neemt ons mee in een reflectie die ruimte schept voor menselijkheid, voor het beleven en ervaren van hoe verbondenheid deel uitmaakt van onze menselijke natuur die bedding wordt voor een oorspronkelijke godservaring. 

Hij houdt van het woord ‘ diepgronden ‘ het op zoek gaan naar betekenissen die onder een eerste oppervlakkige lectuur verscholen liggen. En hij gelooft dat iedere mens zijn verhaal maakt, volgens zijn eigen capaciteiten, grenzen, mogelijkheden en contexten. 

Luisteren is leren van de diversiteit van het uitdrukking geven aan.

Het wordt een levendige uitwisseling van ervaringen en reflecties die de moed creëert om oorspronkelijker naar het vermogen tot het leven van verbondenheid te kijken. Een moed die soms wordt belaagd door de vele verwachtingen die we anderen opleggen om ze in onze kraam te passen.

Zo zijn verbondenheid en moed elkaars bondgenoot en worden wij moedig door onze natuur als mens aan te spreken en in een levenshouding vorm te geven.

Een uitwisseling waarin ook tijd en ruimte wordt verweven om het gedeelde tot zich te nemen als een impuls tot een anders zich verhouden naar.

Ieder die zich wil laten inspireren door een geestrijk perspectief op menselijk samenleven is welkom. Er is geen voorkennis vereist.

‘De kleine Goedheid is de goedheid van de nederige mens, die in het besef van zijn eindigheid zijn hoogmoed achter zich heeft gelaten en spaarzaam hulp biedt.

Ze is een goedheid zonder getuigen, in stilte voltrokken bescheiden zonder triomf. Ze ontsnapt aan elke ideologie. Je kan ze zelfs karakteriseren als een  ‘gedachteloze goedheid’ , precies omdat ze buiten elk systeem, elke religie, elke sociale organisatie valt. Ze is gratuit en juist daardoor eeuwig. Het zijn gewone mensen, ‘ zwakke geesten ‘, die haar verdienen en ervoor zorgen dat ze zich telkens weer herpakt, ook al is ze volstrekt weerloos tegenover de machten van het kwaad. Ondanks alle verschrikkingen die mensen hebben teweeggebracht, houdt deze arme goedheid stand. Ze is misschien wel ‘ gek ‘ – een dwaze goedheid, maar ze is tegelijk het meest menselijke in de mens. Ondanks haar onmacht bepaalt ze het wezen van de mens. Ze is mooi en onmachtig, als de morgendauw. Wat een frisheid in al die wanhoop!’

Emmanuel Levinas

© Huguette Beyens

 

Het numineuze met Tjeu van den Berk als gastdocent

Gepubliceerd op door

Het Numineuze

Een zoektocht met Tjeu van den Berk naar wat ons geestelijk gezond houdt

 

 

 

Ik voel mij als iemand, 

die u aan uw kindertijd moet herinneren.

Nee, niet alleen aan de uwe:

aan alles wat ooit de kindertijd was.

want het gaat erom herinneringen op te wekken,

die niet de uwe zijn,

die ouder zijn dan u.

Verhoudingen moeten worden hersteld

en samenhangen vernieuwd

die van ver voor uw tijd zijn.

R.M.Rilke

 

Als de tijd lijkt stil te staan en je gaat helemaal op in de ervaring die je leeft dan beleef je een totaliteitservaring die met een ietwat moeilijker woord ook numineuze ervaring wordt genoemd.

Ze overkomt je buiten je wil om, op een moment dat je het niet verwacht en neemt je hele aandacht in beslag zodat je ermee lijkt te versmelten.

Het woord numineus is afgeleid van het Latijnse woord numen, dat godheid betekent. In deze zin kan je ook spreken van een bovennatuurlijke of een goddelijke ervaring. Ze valt buiten het redelijk denken en ze geeft op het moment dat je ze ervaart zin aan je bestaan. Een zin die zich ontvouwt uit de ervaring zelf. Ze geeft je het gevoel onlosmakelijk deel uit te maken van wie je bent.

Ze gebeurt aan je, in je ziel en valt buiten tijd en ruimte. Ze overstijgt de grenzen van wat je kent en weet en heeft een transcendent karakter. Ze is zo sterk beklijvend dat je ze kan blijven herinneren. Je draagt ze als iets kostbaars verder met je mee. Misschien overkwam ze jou in de kindertijd en is ze als een kostbaar sieraad dat je in de schatkamer van je hart met je meedraagt.

Er zijn veel voorbeelden bekend van mensen die via een numineuze ervaring contact met het goddelijke leggen. Ze is een vorm van directe ervaring met wat ons overstijgt en ze beweegt ons tot afstemming op het grotere waarnaar we ons als kleine mens verhouden. In die zin heeft ze iets mythisch en wordt ze ook als een goddelijke openbaring aanzien.

Toch wordt ze in deze tijd waarin het bovennatuurlijke niet veel waardering krijgt niet altijd geacht of gevaloriseerd. Soms durven mensen ze niet met anderen delen uit angst vreemd bevonden te worden. Soms weten ze zelf niet hoe zich ernaar verhouden. Soms wordt ze als vreemd irrationeel gedrag beschouwd en ten onrechte gewantrouwd.

 

In dit verband schrijft Godfried Bomans: ‘ En angst en verrukking grepen me aan en ik dacht:

Waartoe dient dit alles? 

Merkwaardig genoeg boezemt een dergelijke ervaring je enerzijds angst in en anderzijds fascineert ze jou. Je neemt er wat afstand van en tegelijk wil je haar ook van nabij kennen. De vraag hoe verhoud ik mij ernaar dringt zich soms op. Je voelt je een beetje een vreemde in een nieuw land dat je met open armen onthaalt en waarin je je geborgen voelt. Er is iets anders dat zich toont in het andere dan je gewoonlijk ervaart en zelf verander je er ook door. Naarmate ze jou andere paden doet betreden dan de reeds begane.

Wat Rudolf Otto deed schrijven dat het numineuze  ‘ dat wat onuitsprekelijk totaal anders ‘ is.

Het gaat wezenlijk om een ervaring die zich in een laag van ons bewustzijn voltrekt die met het verstand niet nader kan worden verklaard. Ze kan echter het leven van een mens behoorlijk beïnvloeden en het een andere richting geven. Zo anders zelfs dat anderen in vraag stellen wat je overkomt.

Juist omdat ze ingebed is in een andere vorm van bewustzijn dan het normale bewustzijn van elke dag. 

‘ Ons normale bewustzijn, het redelijke bewustzijn zoals wij het noemen, is slechts een bepaald type van bewustzijn, ‘ schrijft Wiliam James, ‘ terwijl het aan alle kanten omringd is, ervan gescheiden door een uiterst dun scherm, door potentiële, geheel verschillende bewustzijnsvormen. We kunnen ons leven leiden zonder een vermoeden van hun bestaan. Maar pas de vereiste prikkel toe, en in een oogwenk duiken ze op. (..) De vraag is, hoe ze moeten worden opgevat-want ze hangen weinig samen met het gewone bewustzijn. Toch kunnen zij houdingen bewerkstelligen, hoewel ze geen formules kunnen verschaffen, en zij openen een gebied ofschoon ze er geen kaart bijleveren.’ 

Juist omdat het een ervaring van heel je wezen  is en zeer diep in het leven ingrijpt en je hele zijn doordringt.  Sommige van deze ervaringen zijn in de loop der tijden in symbolische verhalen verwoord. Een symbool belichaamt een diepe werkelijkheid en laat zich niet éénduidig verklaren.

Als een eenheidservaring je deel wordt dan ervaar je hoe alles één is en met elkaar verbonden is. Je maakt zelf deel uit van een veel groter geheel en dit geeft het gevoel gedragen te zijn, omringd, geborgen, tegemoetgekomen. En dit kan soms enkel symbolisch worden benaderd.

Een mooi voorbeeld hiervan is de ervaring die Franciscus had. De dieren zijn na een dergelijke ervaring voor hem zijn broers en zussen geworden en hieruit volgt een nieuwe ethiek, waarin ieder levend wezen geacht wordt. Hij kon zichzelf niet meer los zien van de kosmos en de natuur en voelde zich er totaal in opgenomen. Het inspireerde hem tot het schrijven van zijn bekende Zonnelied.

Vele mystici getuigen van dergelijke ervaringen en beschrijven ze als een ware ingrijpende godservaring, die hen inspireert tot het leiden van een goddelijk bezield leven. Ook vele schrijvers bezingen en verwoorden ze in hun verhalen of biografie.

De mystieke schrijver Rabindranath Tagore verwoordt ze aldus:

‘ Heel lang geleden, toen ik nog één was met de aarde en het groen gras me overdekte en ik overgoten werd door het herfstlicht, toen mijn weidse, groen-schemerige lichaam in de zonneschijn de jeugdige geuren en warmte uit elke porie wasemde, toen ik het land en het water van verre landen en streken besloeg, lag ik stilzwijgend onder de heldere hemel.

Ik voelde hoe in het herfstige zonlicht het wezen van de verrukking, een vitale levenskracht, zich in een intense, onuitgesproken, halfbewuste vorm in mijn uitgestrekte lichaam roerde met een acute, huiverende, uitgelezen golving-ik scheen me daar op dat moment iets van te herinneren!

Het gevoel van de oeraarde, uitbottend, bloeiend en blij met haar beschermer, de zon. Het is alsof de bewustzijnsstroom in mij onmerkbaar en langzaam elke grasspriet, elke boomwortel, elke ader doordrenkt, in de golvende beweging die door de korenvelden trekt, pulserend in elk blad van de kokospalm, dat trilt van levenslust. ‘

 

Het is in dit fragment duidelijk dat Tagore een poging onderneemt om iets groots wat hem overkomt in woorden te vatten. Woorden worden beelden, ze spreken hier de taal van de ziel, die beroerd en aangeraakt wordt.

Waar ga je heen, vroegen ze aan Franciscus. En hij antwoordde hen: Ik ga daarheen waar ik aangeraakt ben.

Aangeraakt worden door een ervaring die moeilijk te benoemen valt klinkt steeds vreemder in een tijd die alles wil vatten, aantonen, bewijzen en verklaren. Wat moet de mens dan met alles wat hem onverklaarbaar maar wel degelijk overkomt en ook nog in het diepste raakt?

Als deze ervaringen niet au sérieux genomen worden ontnemen we dan de geest niet zijn grootste goed: bevloeid te worden door de diepten van de levenswateren, die ons als mens buiten de grenzen van tijd en ruimte doen bewegen zodat we gevleugeld raken door wat Tagore levenslust noemt. Dat wat ons doet groeien en bloeien, keer op keer, ondanks onszelf vanuit onszelf. Dat wat ons tot een religieus wezen maakt.

Tjeu van den Berk kende een dergelijke ervaring en ze gooide zijn leven op zijn kop. Ze gaf richting aan zijn leven en hij volgde haar spoor tot op de dag van vandaag als hij nog steeds beroerd door haar aanraking verwoordt wat hem overkwam en overkomt.

Hij laat zich met vertrouwen meenemen door het onuitsprekelijke, onbenoembare en ongrijpbare en komt tot bevlogen spreken, poëtisch verwoorden en ongrijpbaar peilen naar wat ons mensen ten diepste aanraakt.

Zijn eerste boek draagt ook de titel Het Numineuze, waarin hij in literatuur, kunst, theologie en psychologie en zoveel meer op zoek gaat naar de beleving van mensen die uitdrukking gaven aan wat ze buiten de grenzen van tijd en ruimte, in de laag van het irrationele, als oerervaring beleefden en hoe dit hun leven verder vorm gaf. Hij inspireerde zich wat de term betreft op Rudolf Otto, een Duits theoloog die dergelijke ervaring ‘ de ervaring-van- het heilige ‘ noemt.   

We nemen in het weekend, met Tjeu van den Berk als inspirerende gids, dergelijke ervaringen onder de loep en speuren naar de rijkdom ervan en wat ondanks de verschillende ervaringen de gemeenschappelijke kenmerken ervan zijn, zodat we ze beter in onszelf en anderen kunnen herkennen en kaderen. Een speurtocht die ook raakt aan het gezond houden van de geest, aan het waarde toekennen aan wat ons bezielt en vleugels geeft in een bestaan waarin vervlakking en vervreemding verraderlijk op de loer ligt en waar onze rede ons benauwt en gevangen houdt in concepten, die we voor de hele werkelijkheid houden.

In dit verband schrijft Tjeu van den Berk: ‘ Dat iets onuitsprekelijk is, rationeel niet gekend kan worden, wil dus niet zeggen, dat het niet bestáát. Het manifesteert zich gewoon! … Niet wij (be)grijpen het numineuze, het numineuze grijpt ons aan, zonder dat onze wil of verstand of onze ethische instelling ermee gemoeid zijn. We zijn sprakeloos.’

We bevragen hoe we haar kunnen herkennen, vertrouwen, en wat haar voedt en begrenst? Maar vooral ook hoe we ze dienen te onderscheiden van andere ervaringen die ons van onszelf afsnijden en ontwrichten. Wat heeft ze met religie te maken en wat maakt dat ze door sommigen als het hart van de religie wordt beschouwd? Wat hebben we eraan als het gaat om het begeleiden van mensen die een geestelijke crisis doormaken. Hoe dergelijke ervaringen omkaderen en helpen integreren in het omgaan met psychische kwetsbaarheid?

Vele vragen die tijdens het weekend aan bod kunnen komen en die ons helpen te begrijpen hoe rijk de menselijke geest is en hoe begeesterd we kunnen worden en leven.

Het samen bekijken van een film, die bij het thema aansluit, alsook het beluisteren en bekijken van getuigenissen maken het weekend samen met een geïnspireerde mystagoog als Tjeu van den Berk een boeiende voedende belevenis, die zich onuitsprekelijk, ongrijpbaar maar heel tastbaar lavend en voedend in ons leven inschrijft.

Een sterke uitnodiging aan een ieder die zich bekommert om de gezondheid van de geest en de noodzaak om gezond in te spelen en om te gaan met ervaringen die ons normale bestaan onverwachts doorkruisen, in vraag stellen en richting geven in termen van mens worden in de volle betekenis van het woord. Een mens die wat zich aan hem openbaart, omarmt en deel van zijn bestaan maakt. Zoals hieronder zo treffend wordt verwoord. 

‘ Men zegt dat we allemaal op zoek zijn naar de bedoeling van het leven. Ik denk niet dat we daar serieus naar op zoek zijn. Ik denk dat wat wij zoeken, een ervaring is van levend zijn, zodat onze levenservaringen op het zuivere fysieke vlak weerklank vinden binnen ons innerlijke wezen, zodat we werkelijk de verrukking ervaren van levend zijn.’ 

 

Joseph Campbell  

Huguette Beyens

    

 

 

Over het leven, een meesterwerk van de geest

Gepubliceerd op 27 januari 2018 door

Over het leven, een meesterwerk van de geest
met als gastdocent Klaas Laan die ons laat kennismaken met de ideeën van Omraam Mikhaël Aïvanhov

 

Heden ten dage zijn vele mensen op zoek naar geestelijke voeding, die zich doorgaans vertaalt in een visie op het leven waarin men betekenis verleent aan wat men ervaart. Daartoe horen ook inzichten, ervaringen, en leringen van mensen die op hun levensweg vele hindernissen namen en van het leven zelf leerden op welke manier ze hun leven meer richting konden geven en vooral ook betekenis.

Niet zelden leidde hun zoektocht naar de samenhang der dingen. De wetten van de aarde die de wetten van de hemel spiegelen en omgekeerd. De oergrond van waaruit elke mens beweegt, die ook sturende energie of liefdeskracht kan worden genoemd. Aan de basis van een diep verlangen naar de zijnsgrond van het bestaan beweegt een weten dat alles met elkaar verbindt. Niets staat op zich.

 

 

Deze essentie van het leven werd door velen benoemd, geleefd en vertaald in een levenshouding, die uiteindelijk door ervaring en inzicht in deze ervaring deel kan gaan uitmaken van het dagelijkse leven. Een in overeenstemming met een grotere samenhang op kleinere schaal bezig zijn, maar zich juist hierdoor geïnspireerd en gedragen voelen.

Steeds meer zoeken mensen ook naar de vertaalslag van wat ze als geestelijke voeding ervaren in dat waar ze mee bezig zijn, de uitdagingen waarvoor het leven hen stelt. Het kunnen benoemen en herkennen van wat men leeft.

De reeks ‘ Levende Mystiek ‘ beoogt tijd en ruimte te creëren om mensen aan het woord te laten die zich door het geestelijke erfgoed van mystici en andere geestelijk geïnspireerde mensen in hun dagelijks leven laten leiden en van hun ervaring en toepassing ervan getuigen.

Zo waren bij ons eerder onder meer Paul Revis over Teilhard de Chardin, Tjeu van den Berk over Jung en zijn benadering van het godsconcept te gast. Willem opende de dialoog over het geestelijke erfgoed van Gurdjieff en Huguette over Hildegard von Bingen. Geen enkele invalshoek is doel op zich maar draagt bij tot een bredere reflectie over en het anders kaderen van wat men ervaart.

Deze keer laten we Klaas Laan vertellen over zijn ervaringen met Omraam Mikhaël Aïvanhov, die in zijn filosofie focust op het verbeteren van de kwaliteit van het leven op aarde door een steeds sterker ervaren van hoe universele wetten alle levensvormen besturen.

Klaas Laan, die we al vrij lang kennen, is zelf een begeesterd man, geboeid door de zin van het leven en vooral ook door de vraag hoe wij mensen zinvol kunnen leren inspelen op wat het leven ons aan levenslessen aandraagt.

In het weekend deelt hij met ons hoe de inspiratie van Aïvanhov hem dieper bij zichzelf heeft gebracht en hoe hij haar in zijn leven integreert. Voor wie niet eerder van Aïvanhov hoorde is het een introductie, voor anderen een verdieping.

Over de inhoud van het weekend schrijft  Klaas Laan het volgende:

HET LEVEN, MEESTERWERK VAN DE GEEST

Welke spirituele invalshoek ook wordt gekozen, steeds wordt uitgegaan van de essentie van het leven. Voor de Bulgaarse filosoof en pedagoog Omraam Mikhaël Aïvanhov (1900 – 1986)  is  spiritualiteit gebaseerd op het besef dat wie doordringt in het mysterie van het leven, ook het mysterie van de godheid nadert. We denken het leven te kennen, maar stellen we niet alleen de uitingsvormen ervan vast? Om echt het intense leven te kennen is er werk aan de winkel.

Voor Aïvanhov drukt de meest wezenlijke spiritualiteit zich uit door een wijze van leven. Methoden, die eenvoudig en doeltreffend zijn, stellen de mens in staat zonder gevaar voort te gaan op het pad naar de volheid van het spirituele leven. Zijn filosofie van universele broederschap is gebaseerd op de principes die het uitgangspunt zijn van alle religies.

Gedurende het weekend worden enige grondthema’s belicht over de wijze waarop de mens zich bewust in dit proces kan begeven.

Meester Aïvanhov spreekt in dit verband over ‘inwijding in het dagelijks leven’.
Wat kan daar de praktische implicatie van zijn?

Een ieder kan met deze levensfilosofie aan de slag op grond van de mogelijkheden die haar of hem nu gegeven zijn. Niemand is uitgesloten van dit werk. Alles draait erom doordrongen te zijn van hoe we door de Schepper zijn opgebouwd qua lichaam, ziel en geest…

DE VIER ELEMENTEN

Het studieprogramma van de inwijdingsschool van Omraam Mikhaël Aïvanhov is erop gericht de vier elementen te begrijpen op fysiek, psychisch en spiritueel niveau. Dit betekent dat we het element aarde vertalen in het optimaal maken van het fysieke lichaam, dat het element water wordt vertaald in het zuiveren en subtieler maken van onze gevoelens, verlangens en dat we het element lucht vertalen naar het zuiveren en bewuster gebruiken van onze gedachten. En het element vuur? Het spirituele leven staat of valt met het begrijpen en beheersen van het seksuele vuur, dat ons kan verteren of de verlichting kan brengen.

Indien de tijd het toelaat wordt ook dieper ingegaan op de wezenlijke bewustzijnsstap die Aïvanhov bepleit, het ontwikkelen van

DE INTUÏTIE

Hij  zegt: ‘Het wordt tijd de eigenschap van het causale gebied, de intuïtie, te ontwikkelen. Even verderop zegt hij: ‘Er moet een derde principe komen dat bemiddelt en uitlegt dat zowel de subjectieve als de objectieve manier van kijken slechts de helft van de realiteit kunnen kennen. Deze eigenschap is aan de intuïtie gegeven.’

 

 

Dit is hard nodig, want de huidige wetenschappen zijn aan de grenzen gekomen wat betreft hun vermogen om de werkelijkheid te begrijpen.

Een ruimere en diepgaandere opvatting van wat wetenschap is, zou haar ook met religie kunnen verbinden. Aïvanhov: ‘Wetenschap en religie zijn niet gemaakt om elkaar te bestrijden, maar om elkaar aan te vullen. God kan onmogelijk in het universum, dat Hij heeft geschapen, en in de mens, die Hij naar Zijn evenbeeld heeft gemaakt, twee onverenigbare realiteiten hebben geïntroduceerd.’

Er wordt een DVD vertoond over leven en werk van Aïvanhov, evenals een korte video voordracht (ondertiteld) van hem.

Aïvanhov heeft ons maatstaven gegeven die het mogelijk maken de authenticiteit van een spiritueel leraar vast te stellen. Deze kenmerkt zich bovenal door zijn of haar onbaatzuchtigheid. Hij zegt daarover:”Wie een dienaar van God en de mensheid wil zijn, is als de zon: hij geeft zonder ophouden en verwacht er niets voor terug.”

Tijdens het weekend kunnen eenvoudige spirituele oefeningen worden ingeleid en beoefend. In afstemming met de deelnemers wordt daar aandacht aan besteed.

Voor deelname is geen voorkennis vereist.

Het weekend wordt inhoudelijk verzorgd door Klaas Laan. Hij heeft een praktijk voor  Jungiaanse psychotherapie in Zandvoort (NL). Tevens maakt hij deel uit van het team van Stichting Prosveta Nederland, dat de boeken van en over Omraam Mikhaël Aïvanhov in het Nederlands uitgeeft. Regelmatig schrijft hij artikelen (o.a. in Bres) en geeft hij lezingen over het werk van Aïvanhov en Jung.

“Als een vogel vlieg ik van tak tot tak
Wie me ziet, kijkt zijn ogen uit.
Een zonne-loflied welt op in mijn hart,
klare beken ruisen met me mee.
Vóór me rijst een witte bergtop omhoog
die mij wenkt; klim hoger, hoger, hoger…”

(tekst van een lied dat in de school van Meester Aïvanhov wordt gezongen)

www.omraam.nl

 

Imaginatie, de drijvende kracht achter ieders groeiproces

Gepubliceerd op 29 juni 2017 door

 

In de vierdaagse die we begin augustus houden gaan we stil staan bij het begrip imaginatie.

 

De kracht van de verbeelding.

 

Dat menselijke vermogen dat we als kind bijna van zelf in allerlei situaties gebruikten om later te merken dat we het weer van stal moeten halen, als we dat nog kunnen, wanneer we geconfronteerd worden met situaties in ons leven dat we het hard, heel hard nodig hebben.

Op sleutelmomenten in ons leven, wanneer we voor belangrijke keuzes staan, op momenten van crisis, wanneer echt een antwoord van binnen uit verlangd wordt, juist dan ontbeert ons vaak het vermogen om de juiste stap te zetten. Van binnen uit te voelen en te weten wat te doen.

 

Wat ontbreekt is het beeld van de oplossing, een blik op een mogelijke toekomst.

Op één of andere manier kan ons innerlijk ons een beeld schenken dat zicht geeft op een daarvoor nog onzichtbare zijde van het probleem. Een nuance in beeld brengt waardoor wij een situatie ineens heel anders kunnen begrijpen.

Van kunstenaars, wetenschappers en genieën is bekend dat ze spontaan beelden ontvangen, vaak in hun dromen of tijdens dagdromen, die een voorafschaduwing of zelfs een aankondiging zijn van de oplossing voor een probleem waar reeds lang over werd nagedacht.

Naar eigen zeggen zijn deze mensen kunstenaar, wetenschapper en genie geworden niet omdat ze zo slim of creatief zijn, maar omdat ze geleerd hebben dat kinderlijke vermogen dat de beeldenwereld hen tegemoet komt juist op het moment dat het echt nodig is, zijn blijven vertrouwen en hebben leren hanteren als instrument.

 

Als je goed leest dan lees je dat we het hier hebben over het fenomeen dat het beeld van binnen uit komt en ons geschonken wordt. Het komt ergens vandaan en wordt niet door ons gemaakt.

Dat laatste kunnen we ook. We kunnen zelf beelden maken. We kunnen onze ogen sluiten en een innerlijk beeld oproepen. Op commando. De ene mens ziet dat dan ook met gesloten ogen; de ander ziet niets maar kent wel de concentratie die er voor nodig is.

We hebben het dan over visualisatie; het oproepen van een beeld. De fantasie sluit hier rechtstreeks op aan; want dit is het vermogen om ons van alles en nog wat voor te stellen dat in de gewone werkelijkheid niet bestaat.

 

Maar als we het over verbeelding, over imaginatie hebben dan staan we stil bij het vermogen van de geest, van de pysche, van ons innerlijk, hoe zullen we het noemen, om ons beelden te schenken.

Wij zijn dan niet de maker, wij ontvangen ze. En dan bedoel ik vooral hoe wij dit gebeuren beleven. Want feitelijk weet ik niet of wij wel of niet de maker van de beelden zijn; die pretentie heb ik niet dat te weten; wat ik wel weet uit ervaring en velen met mij hebben diezelfde ervaring; het voelt alsof ze ons geschonken worden en dat ze niet van ons zijn. En ik wil op deze plek niet gaan redeneren over dit gevoel, want dan doe ik dat gevoel onrecht aan.

 

J.R.R. Tolkien, de schrijver van o.a The Lord of the Rings, was er van overtuigd dat hij de hertaler was, ja je leest het goed, de her-taler was van het Rode Boek van Westmark, dat de oude mythologie bevatte van Midden-Aarde.

Nu ik het toch over Tolkien heb; we zullen in de vierdaagse vaak stil staan bij hem omdat hij zo’n levendig voorbeeld is van dit thema.

Hij krijgt in onze serie over “levende mystiek” een speciale plek aangezien hij een enorm sterke inspiratiebron is voor ons hier in Poustinia.

Zijn tekeningen, zijn beelden, zijn poëzie gebruiken we deze dagen om iedereen in contact te brengen met deze bijzondere kracht die in de wereld werkt door mensen heen.

 

We zullen ook stil staan bij wat C. G. Jung ontdekte en later de kracht van de actieve imaginatie noemde. Het actief en gericht inspelen op de ontvangen beelden.

Via allerlei werkvormen zullen we deelnemers in contact brengen met de verschillende facetten van deze thematiek zodat we helder zicht krijgen op de verschillende begrippen zoals verbeelding, fantasie en visualisatie.

Aan de hand van een bijzondere lezing die Tolkien in 1939 hield gaan we eens zien of er zoiets bestaat als het Rijk der Verbeelding. Een besloten gedeelte van de werkelijkheid waar alle beelden leven; de grote creatieve poel die aan alle werkelijkheid vooraf gaat.

Is dat rijk de echte werkelijkheid en is onze werkelijkheid slechts een menselijke afspiegeling daarvan?

 

Een ieder die open is van geest is van harte welkom bij deze zeer bijzondere vierdaagse waarin we veel gaan ontdekken.

 

Tot later. Willem.

Meld je aan met je E-mailadres en blijf automatisch op de hoogte van ons nieuws: