Ethiek in perspectief

Workshop

Van: 27 maart 2020 18:00

Tot: 29 maart 2020 14:00

Prijs: € 275,00

Aanmelden

In Poustinia gaat een nieuwe serie weekeinden van start rond 

Ethiek in perspectief.

Bewegen voorbij de dualiteit van goed en kwaad.

van vrijdagavond 15 t/m zondagmiddag 17 november 2019

 

Zelfs wanneer we elke diepte afwijzen:

wanneer een gebergte goud bevat

dat niemand nog opgraven wil,

zal eens de rivier het aan het daglicht brengen

die in de stilte der stenen binnendringt,

de krachtige.

R.M.Rilke

pastedGraphic.png

 

In november openen we een drieluik waarin we verkennend en reflecterend stilstaan bij deze fundamentele vraag: 

Welke ankerpunten kunnen we hanteren om ten aanzien van al het kwade dat zich in vele vormen in deze woelige tijden toont staande te blijven. 

Het is peilen naar een dynamische leidraad, die verder reikt dan een bepalen van wat goed of kwaad is, maar het wezen van de mens acht, voedt en bevloeit.

Meer en meer mensen voelen zich door angst overweldigd als ze met kwaad worden geconfronteerd. 

Een angst die verlamt, of onrust creëert en als een zwaarte wordt ervaren. Dit leidt soms tot het sluiten van de ogen of het ontkennen van wat niet langer grond onder de voeten geeft. Zo wordt de angst gevoed en onzekerheid en desoriëntatie is de prijs die ervoor betaald wordt.

Niet enkel het kwaad in het groot in de vorm van oorlog, onrecht en vernietiging stoot tegen de borst, maar ook het kwaad in het klein in de vorm van familieruzies, spanningen tussen buren, naijver op het werk, geweld in relaties, tussen kinderen op school, duikt dagelijks in veel varianten op.

Om nog niet te spreken van de meer verborgen vorm waarin kwaad zich vermomt: de innerlijke strijd die een mens in zijn gedachten, gemoed en lichaam ervaart. 

Niet alles wat zich in ons toont is vredelievend van aard.

En ook het kwaad dat gist in taboes, het uitsluiten van mensen omdat ze anders zijn, in eenzijdige meningen, veroordelingen van andere visies en het toekennen van waarde op basis van status en eigendom.

Tegelijk verschijnt het goede in herstel van onrecht, vrede die gesloten wordt, heropbouw. Er komt steeds meer zicht op wat onzichtbaar families uit elkaar drijft, op wat beweegt onder onopgeloste conflicten, in mechanismen waarbij we de ander aanwrijven wat we zelf niet op orde krijgen, of de ander verantwoordelijk stellen voor waar we zelf niet in slagen. 

Alsof we door bewust te worden van de krachten die in relaties werkzaam zijn ook de sporen kunnen ontwarren van hoe we anders op conflict inspelen, en hoe we, wat niet langer stroomt, kunnen inzetten voor het herstel van wat als breuk wordt ervaren. 

En dit wegens een wetmatigheid die in alles werkzaam is: de polariteit van het leven. 

Alles heeft twee kanten en afhankelijk van hoe je je ernaar verhoudt krijg je de één of de andere kant gespiegeld, een inzicht en ervaring die het perspectief op goed en kwaad verbreedt, als ze mogen geleefd worden.

Door hierbij stil te staan komt steeds meer zicht op het innerlijk functioneren van de individuele mens, op wat evenwicht verstoort en hoe niet geheelde wonden mede aan de basis liggen van innerlijke verscheurdheid en onrust.

Er is zoveel wat zich de laatste tijd over de mens openbaart dat we door bewuster te worden van hoe alles in elkaar zit en werkt, we met meer mededogen naar onszelf en de ander kunnen leren kijken. 

De wordende, zoekende mens legt een weg af van vallen en opstaan. En doorheen de vele ervaringen waarin de mens ontdekt hoe het leven werkt en in elkaar zit leert hij te onderscheiden wat hem al dan niet dient: een onderscheidingsvermogen waar we met mondjesmaat kennis van nemen omdat we dit vermogen in ons maar kunnen ervaren als we mogelijkheden zien om anders naar dingen te kijken dan ons is geleerd of voorgeleefd, waarin vaak de herhaling van de verwonding het leitmotiv is.

Etty Hillesum schrijft in haar proces van ontwaken het volgende:

“Ik voel me een klein slagveld, waar de vragen van deze tijd uitgevochten wordt. Die vragen moeten toch een onderdak hebben, een plek vinden waar ze kunnen strijden en tot rust komen, en wij, arme kleine mensen, moeten onze innerlijke ruimte voor ze openstellen en niet weglopen. De enige zekerheid hoe je moet leven en wat je moet doen, kan toch alleen maar opstijgen uit die bronnen die daar in de diepte bij jezelf opborrelen.”

Het is nu juist voor het aanboren van die bronnen dat we in dit drieluik ruimte scheppen voor. Dit kunnen we namelijk vanuit verschillende invalshoeken doen om ankerpunten te zoeken die ons helpen te bewegen voorbij de dualiteit van goed en kwaad die ons doet geloven dat als we zelf het goede doen we dan vrij zijn van het kwaad. Dat als we met kwaad geconfronteerd worden binnen en buiten, we in gevecht moeten gaan, omdat de illusie van het “overwinnen van het kwaad” het enige perspectief is dat ons recht houdt.

Maar wat gebeurt er als we het boze niet langer bevechten maar als deel van onze menselijke aard beschouwen en erkennen dat wat we niet kennen en niet willen kennen zich soms tegen ons en de ander kan keren. 

Want wat bevochten wordt wordt sterker en toont zich in steeds grotere vorm.

Is het niet door het zien van de schaduw dat we het licht aansteken? 

Dat we herkennen wat ons niet dient en ons aanzet tot veranderen.

In dit verband schreef C.G. Jung; “Men wordt niet verlicht door zich allerlei beelden van licht voor te stellen maar door zich terug bewust te worden van de innerlijke duisternis.”

Om die bronnen aan te boren nodigen we gastdocenten uit die ons perspectieven aanreiken om stil te staan bij hoe goed en kwaad zich tot elkaar verhouden, en die zelf al een tijdje bezig zijn met het aanreiken van een perspectief waarvan ze aan den lijve ervaren dat het richtinggevend kan zijn bij het anders omgaan met goed en kwaad en het verbreden van de visie erop.

pastedGraphic_1.png

In november zal Tjeu van den Berk, die al meerdere jaren bij ons te gast was, en met zijn dynamische wijze van thema’s belichten, ons steeds met een oorspronkelijke visie weet te boeien, in het eerste deel van het drieluik met woord en beeld een klimaat scheppen om een relatie met kwaad aan te gaan.  Door er een relatie mee aan te gaan kunnen we het kennen en herkennen.

Een deel van wat hem hierin inspireert put hij uit het werk van C.G. Jung, die zelf geconfronteerd met de grote veranderingen in zijn tijd en een beeld van de uitbrekende oorlog in Europa in een droom aanschouwend, op zoek ging naar een wijze om de dualiteit tussen goed en kwaad op te heffen en een perspectief te hanteren waarbij we voorbij deze dualiteit bewegen. Maar ook andere bronnen boorde Tjeu van den Berk aan, waarvan hij ons op boeiende wijze vertellend deelgenoot maakt.

Daarnaast laat Tjeu van den Berk zich in zijn zoektocht ook door films inspireren die een rijke reflectie op goed en kwaad op gang kunnen brengen.

Dit keer zullen we de film “Shadowlands” onder de loep nemen zodat de raakpunten met wat hij inhoudelijk rond het thema belicht, kunnen worden benoemd. Over het medium film in dit verband schrijft hij:

“In deze wereld blijkt dus het kwaad nog volop aanwezig. En niet in het minst in de filmkunst. Vanaf zijn ontstaan blijkt de film het best in staat te zijn om de mythe van het kwaad gestalte te geven. Juist de film blijkt over een groot arsenaal aan symbooltaal te beschikken, veelal ontleend, bewust of niet bewust, aan mythen, zowel christelijke als niet-christelijke.”

Op vrijdagavond wordt het thema ingeleid. Op zaterdag wordt er samen inhoudelijk onder leiding van Tjeu van den Berk stilgestaan bij het thema. In de namiddag is er een moment van persoonlijke reflectie voorzien waarbij ieder kan terugkijken op wat is aangereikt. In het tweede deel van de namiddag kijken we samen delend terug op wat ieder in zijn persoonlijke reflectie heeft aangeboord.

Samen kijken we naar de film Shadowlands, die ons rijkelijk aanknopingspunten biedt om wat we daarin persoonlijk ervaren met elkaar te delen.

Tjeu van den Berk is theoloog en mystagoog en verdiepte zich in de Toverfluit van Mozart, de geestelijke erfenis van Egypte en bezit een grondige kennis van het werk van C.G. Jung. Hij heeft verschillende boeken op zijn naam staan, waarin hij op originele wijze zijn reflecties met grondig onderzoek naar bronnen tot een boeiend geheel weet te verdichten.

In een levendige stijl weet hij bij de deelnemer enthousiasme te wekken voor het thema en niet eerder verkende gebieden in de geest. 

De vraag die hem wezenlijk leidt is: Wat beweegt de mens? Wat geeft hem een geestelijke grond om op te staan.

In het exploreren van deze vragen hanteert Tjeu van den Berk het denken dat ons tot abstraheren verleidt, niet als basisfunctie maar acht hij ook het zintuigelijke, instinctieve in de mens. 

De ervaring van in het leven staan waaruit de zin van het leven opborrelt staat bij hem centraal.

Een aanrader voor wie houdt van raakpunten vinden tussen een rijkdom aan inzicht en de eigen ervaring. 

©      Huguette Beyens

 

 

Huize Poustinia

15 t/m 17 november

Bijdrage € 275,00 all-inn

www.poustinia.be

info@poustinia.be

080-517087

Meld je aan met je E-mailadres en blijf automatisch op de hoogte van ons nieuws: